finans haberleri

içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

Damak çatlatan lezzetleriyle Adana mutfağı…

Damak çatlatan lezzetleriyle Adana mutfağı…

Damak çatlatan lezzetleriyle Adana mutfağı…
Haberi Sesli Dinle

Damak çatlatan lezzetleriyle Adana mutfağı…

Kebabından sarı burmasına, mumbarından şırdanına Adana… Türkiye’nin mutfak kültürüyle ön plana çıkan şehirlerinden damak çatlatan lezzet şölenine sahip olan Adana mutfağına şöyle bir göz atalım. Bakalım neler varmış…

 

Adana’nın kültürü kadar zengin bir mutfağı bulunmaktadır. Adana mutfak kültürü, yüzyılların deneyimleriyle birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve bu medeniyetlerin yemek kültürlerinden yani deneyimlerinden süzülerek biçimlenmiş, kuşaktan kuşağa aktarılarak, mutfağında yaşatmasından kaynaklanmaktadır. Adana’ya iç göçler nedeniyle konargöçer, köy, kasaba kültürü ve dış göçler nedeniyle çeşitli illerden kültürler taşınmıştır. Tarih akışı içinde Adana mutfağı, Batının, yakın Doğu’nun, Arap kültürünün ve hepsinin üstünde de Anadolu ve Türk mutfağının etkisinde kalarak kendine özgü bir lezzet sentezi oluşturmuştur.

 

Adana çeşitli mutfak kültürleriyle beslenen mutfak kültürünün coğrafi konumu ve tarihsel bağlarıyla, öğrendikleri yemeklerin bir sentezini yaparak kendi damak zevkine uygun özgün Adana mutfağını oluşturmuştur. Adana mutfağına hamur işleri, etli ve sebzeli yemekler hakimdir. Adana mutfağının ana yiyecek maddesi ekmektir. Yörede her mevsim kadınlar ekmek saçında yufka ekmekler pişirirler, kışın tandırlara ekmek vururlar. Hamur işi yemekler yemek çeşitlerinin başında yer alır.

Kebap çeşitleri çok sık pişirilmektedir. Adana mutfağında yağlı, acılı, hamurlu ve et ağırlıklı yemekler ön plana çıkmaktadır. Adana yemeklerinin en büyük özelliği bulgur, un, sebze, etten yapılma acılı, baharatlı ve yağlı malzemelerin kullanılmasıdır. Aynı zamanda süt, yoğurt, peynir, çökelek de bol miktarda kullanılmaktadır. Bakliyat türleri de sebze ve çorbalarda bol miktarda kullanılır. Adana mutfağında aynı zamanda tatlandırıcıların da önemli bir yeri vardır. Bunlar arasında maydanoz, nane, kekik, kırmızıbiber, kırmızı pul biber, sumak, karabiber, kimyon, süs biberi, nar ekşisi, salça, limon, turunç, soğan ve sarımsak çok kullanılır.

 

Yemeklerin arasında en ünlüsü kuşbaşılı ve kıyma ile yapılan Adana Kebabı’dır. Adana Kebabının yanında bol yeşillik ve ezme salata yenir. Mevsimine göre ayran veya pancar ve siyah havuçtan yapılan şalgam suyu içilir. Özellikle turunç mevsiminde, kebabın yanında ve salatasında ekşi olarak turunç ekşisi kullanılır.

Adana’nın zengin mutfağında ilk akla gelen yemekler; Yüzük Çorbası, Tirşik Çorbası, Dul Avrat Çorbası ıspanak ve erişteden oluşan, Analı Kızlı, Kabak Çintmesi, Ispanak Aşı, bulgur yemeklerinden Analı-Kızlı, Ekşili Topalak, Sarımsaklı Köfte, İçli Köfte ile bu bölgeye özgün bulabileceğiniz sakatatlardan yapılan Şırdan Dolamsı, Mumbar, Kelle Paça-Çürük’tür.

 

İçli köftesinden kısırına, Fellah Köftesinden Sıkmasına, Patlıcan Tavasından Muammarasına, Karın dolmasından Babagannuşuna, Vardabitten Ciğer Kebabına, Bici Bicisinden Karşambaçına, Halka Tatlısından ince yufkadan yapılan çıtır çıtır Karakuş tatlısına, sıcak yaz aylarında buz gibi Bici Bicisinden, Şalgamından Aşlamasına, kışın üzerine dövülmüş ceviz konularak içilen kaynarına yüzlerce lezzeti içinde yaşatır.

Yüzlerce lezzeti barındıran bu yörede Göçebe kültüründen yerleşik kültüre en son gelen Adana da Toroslar ve civarı, Türkmen ve yörükleri binlerce yıllık geleneksel mutfak kültürünün koruyup, saklayarak günümüze taşımışlardır.

Yüksük Çorbası

 

 

Malzemeler

  • 2 su bardağı un
  • 1 adet yumurta
  • Su
  • Kristal tuz
  • 100 gr kıyma
  • 1 adet küçük rendelenmiş kuru soğan
  • 3-4 dal ince doğranmış maydanoz
  • 1 su bardağı haşlanmış nohut
  • 1 yemek kaşığı biber salçası
  • 2 diş sarımsak
  • 1’er çay kaşığı karabiber ve pul biber
  • 1 tatlı kaşığı kuru nane
  • Temiz su
  • 3 yemek kaşığı sızma zeytinyağı veya 1,5 yemek kaşığı tereyağı
  • Kristal tuz

 

Hazırlanışı

Derin bir kaba un, yumurta, tuz ve su ilave edip kulak memesinden biraz daha sert bir hamur hazırlayıp dinlenmeye bırakın. Hamurdan bezeler yapıp oklava yardımı ile çok ince olmayacak şekilde açın. Suyu ilave ederken yavaş yavaş ilave edin hamurun kıvamını daha kolay tutturursunuz. Kıymayı bir kaba alın. İçine rendelenmiş soğan, ince doğranmış maydanoz, karabiber ilave edip harç hazırlayın. Açılan hamuru küçük kareler şeklinde kesip hazırlanan kıymalı harçtan koyup bohça şeklinde kapatın. Artan hamuru biraz inceltip minik minik kesin. Kesilen minik hamurları kızgın yağda kızartıp bir kenara alın. Bir tencerede su, tuz ve limon suyunu ilave edip, kaynatın. Kaynayan suya hazırladığınız mantı hamurunu ilave edip pişirin. Diğer bir tarafta tavada zeytinyağında salça, sarımsak ve naneyi pişirin. Çorbanız pişip hamurlar yukarı doğru çıkmaya başladığında haşlanmış nohut, pul biber ve salçalı sosu ilave edip birkaç taşım pişirin. En son kızarttığımız hamur kıtırlarılarını çorbaya ilave edin.

Not:  Çorbaya et suyu ile hazırlayabilirsiniz. Limon suyunun çorba içine konulması mantı hamurlarının yapışmaması ve ekşili bir tada sahip olmalıdır. Adana yöresinde ayrıca mantı çorbası de denilmektedir.

 

Ev usulü Acılı Adana kebap

 

 

Malzemeler

  • 500 gr koyun ya da kuzu kıyma
  • 1 adet soğan
  • 2 diş sarımsak
  • 3 adet çarliston biber
  • 2 adet domates
  • 1 yemek kaşığı kırmızı pul biber
  • 1 yemek kaşığı kırmızı toz biber
  • Karabiber
  • Kristal tuz

 

Hazırlanışı

Derin bir kaba kıymayı alın. Üzerine soğan ve sarımsağı rendeleyin. Daha sonra kırmızı pul biber, kırmızı toz biber, karabiber ve tuzu ilave edin. Tüm malzemeyi iyice yoğurun. Yoğurduğunuz kıymalı harcı yaklaşık 30 dakika kadar buzdolabında dinlendirin. Dinlenen harçtan mandalina büyüklüğünde parçalar alıp, kalın çöp şişlere eliniz ile hafifçe sıkarak, şişe geçirin. Hazırladığınız kebabı büyük fırın tepsisi içine dizin. Yanlarına dilimlenmiş 3 adet çarliston biberi ve domatesleri yerleştirin. Önceden ısıtılmış 190 derece fırında yaklaşık 20-25 dakika pişirin. Adana kebap piştikten sonra fırından çıkarıp, garnitürleri ile beraber sıcak olarak servis yapın.

Ayifet olsun…

Mutfak kültürü araştırmacısı Gülhan Kaya

 

 

 

Tarih: 20-03-2021

FACEBOOK YORUM
Yorum